Το LEADER είναι και πάλι ενεργό και οι νέες προσκλήσεις της προγραμματικής περιόδου 2023–2027 δημιουργούν σημαντικές δυνατότητες χρηματοδότησης για την τοπική ανάπτυξη.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προσκλήσεις LEADER Δημοσίου Χαρακτήρα, μέσω των οποίων μπορούν να χρηματοδοτηθούν έργα συλλόγων, με ποσοστό επιχορήγησης που σε πολλές υποπαρεμβάσεις φτάνει έως και το 100%.

Το πρόγραμμα υλοποιείται μέσω της Παρέμβασης Π3-77-4.1 «Στήριξη για Τοπική Ανάπτυξη μέσω του LEADER – ΤΑΠΤοΚ» του Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής 2023–2027.

Σημαντικό

Το LEADER δεν είναι μία ενιαία πανελλαδική πρόσκληση με μία ημερομηνία λήξης.

Κάθε περιοχή εξυπηρετείται από συγκεκριμένη Ομάδα Τοπικής Δράσης – ΟΤΔ, η οποία εκδίδει τη δική της πρόσκληση, καθορίζει την ακριβή περιοχή εφαρμογής, τις διαθέσιμες υποπαρεμβάσεις, τον προϋπολογισμό και την προθεσμία υποβολής.

Ποιοι μπορούν να χρηματοδοτηθούν;

Ανάλογα με την υποπαρέμβαση και την τοπική πρόσκληση, δυνητικοί δικαιούχοι μπορούν να είναι:

• Δήμοι και λοιποί Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
• Τοπικοί δημόσιοι και ευρύτεροι δημόσιοι φορείς.
• Σύλλογοι και σωματεία μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.
• Πολιτιστικοί, αθλητικοί και άλλοι τοπικοί οργανισμοί.
• Μη κερδοσκοπικοί φορείς.
• Σε ειδικές περιπτώσεις, εθελοντικές οργανώσεις και άλλοι αρμόδιοι φορείς.

Πόσο είναι το ποσοστό επιδότησης;

Εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα των προσκλήσεων δημοσίου χαρακτήρα.

Για μεγάλο αριθμό παρεμβάσεων η χρηματοδότηση μπορεί να ανέλθει σε:

Έως 100% επιδότηση

Αυτό αφορά, μεταξύ άλλων, έργα τοπικών υποδομών, βασικών υπηρεσιών, πολιτιστικής κληρονομιάς και φυσικού περιβάλλοντος.

Τι έργα μπορούν να χρηματοδοτηθούν;

Βασικές υπηρεσίες για τον τοπικό πληθυσμό

Μπορούν να χρηματοδοτηθούν έργα που βελτιώνουν τις υπηρεσίες και τις υποδομές μιας τοπικής κοινωνίας, όπως ενδεικτικά:

χώροι άθλησης, πολιτιστικά κέντρα, χώροι πολλαπλών δραστηριοτήτων, κοινωνικές υποδομές και άλλες εγκαταστάσεις που εξυπηρετούν τον τοπικό πληθυσμό.

Υποδομές μικρής κλίμακας

Περιλαμβάνονται παρεμβάσεις όπως:

αναβάθμιση τοπικών υποδομών, επισκευές ή ενεργειακή αναβάθμιση δημόσιων κτιρίων, κοινόχρηστοι χώροι και άλλες μικρής κλίμακας υποδομές τοπικού ενδιαφέροντος.

Αναπλάσεις – αναψυχή – τουριστική πληροφόρηση

Μπορούν να ενταχθούν ενδεικτικά:

• αναπλάσεις περιοχών και οικισμών,
• χώροι αναψυχής,
• σημάνσεις,
• κοινόχρηστοι χώροι,
• ποδηλατικές και θεματικές διαδρομές,
• παρεμβάσεις τουριστικής πληροφόρησης και ανάδειξης της περιοχής.

Πολιτισμός και πολιτιστική κληρονομιά

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα κατηγορία για πολιτιστικούς και τοπικούς συλλόγους.

Μπορούν να χρηματοδοτηθούν έργα που αφορούν:

• αποκατάσταση και ανάδειξη πολιτιστικών στοιχείων,
• πολιτιστικές υποδομές,
• μελέτες και υπηρεσίες που συνδέονται με την πολιτιστική κληρονομιά,
• προστασία και αξιοποίηση τοπικών ιστορικών και πολιτιστικών στοιχείων.

Η συγκεκριμένη κατηγορία προβλέπει ένταση ενίσχυσης έως 100%.

Πολιτιστικές και αθλητικές εκδηλώσεις

Επιλέξιμες μπορούν να είναι και πολιτιστικές ή αθλητικές εκδηλώσεις, εφόσον συνδέονται με τη στρατηγική του συγκεκριμένου Τοπικού Προγράμματος.

Στην περίπτωση αυτή η χρηματοδότηση μπορεί να ανέλθει έως 75% και ο ανώτατος προϋπολογισμός είναι 20.000 ευρώ.

Προστασία και ανάδειξη φυσικού περιβάλλοντος

Μπορούν επίσης να χρηματοδοτηθούν:

• ανάδειξη φυσικών τοπίων,
• θέσεις θέας,
• περιβαλλοντικές υποδομές,
• έργα προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος,
• πράσινες υποδομές για την πρόληψη φυσικών καταστροφών.

Η χρηματοδότηση στις σχετικές υποπαρεμβάσεις μπορεί να φτάσει το 100%.

Έως 400.000€ προϋπολογισμός επένδυσης

Στις βασικές κατηγορίες έργων δημοσίου χαρακτήρα, όπως έργα ποιότητας ζωής, πολιτισμού και προστασίας του περιβάλλοντος, ο θεσμικός μέγιστος προϋπολογισμός μπορεί να ανέλθει έως:

400.000€ ανά πράξη

Για άυλες πράξεις το ανώτατο ποσό είναι κατά κανόνα 20.000€.

Προσοχή όμως, η κάθε ΟΤΔ μπορεί να προκηρύσσει μικρότερο ανώτατο προϋπολογισμό ή να μην περιλαμβάνει όλες τις υποπαρεμβάσεις.

Παραδείγματα έργων που αξίζει να εξεταστούν

Για έναν τοπικό ή πολιτιστικό σύλλογο, ένα σχέδιο LEADER θα μπορούσε ενδεικτικά να αφορά:

• διαμόρφωση ή αναβάθμιση πολιτιστικού χώρου,
• αποκατάσταση στοιχείων τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς,
• δημιουργία ψηφιακού ή ιστορικού αρχείου,
• ανάδειξη παλιών φωτογραφιών, εγγράφων ή τοπικής ιστορίας,
• δημιουργία θεματικής ή φυσιολατρικής διαδρομής,
• εγκατάσταση πληροφοριακών πινακίδων και σημάνσεων,
• παρεμβάσεις σε χώρους αναψυχής,
• περιβαλλοντικές και φυσιολατρικές δράσεις,
• εξοπλισμό ή υποδομές που εξυπηρετούν την τοπική κοινωνία.

Η τελική επιλεξιμότητα δεν κρίνεται μόνο από το είδος της δαπάνης. Το προτεινόμενο έργο θα πρέπει να συνδέεται με τις ανάγκες και τους στόχους της Τοπικής Στρατηγικής της συγκεκριμένης ΟΤΔ.

Από πότε είναι επιλέξιμες οι δαπάνες;

Το γενικό θεσμικό πλαίσιο ορίζει ως ημερομηνία έναρξης επιλεξιμότητας την 1η Ιανουαρίου 2023.

Δεν μπορεί όμως να χρηματοδοτηθεί έργο του οποίου το φυσικό αντικείμενο έχει ήδη ολοκληρωθεί πριν από την υποβολή της αίτησης στήριξης.

Πριν πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε δαπάνη συνιστάται να ελέγχεται η συγκεκριμένη πρόσκληση, καθώς υπάρχουν επιπλέον όροι επιλεξιμότητας και τεκμηρίωσης.

ΦΠΑ – Είναι επιλέξιμος

Ο ΦΠΑ κατά κανόνα δεν αποτελεί επιλέξιμη δαπάνη όταν μπορεί να ανακτηθεί.

Μπορεί όμως να είναι επιλέξιμος όταν είναι μη ανακτήσιμος,

Χρειάζονται μελέτες και άδειες

Ένα από τα σημεία που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή είναι η ωριμότητα του έργου.

Ανάλογα με το έργο μπορεί να απαιτούνται:

οικοδομικές ή άλλες άδειες, εγκρίσεις αρμόδιων υπηρεσιών, δικαιώματα χρήσης του ακινήτου, τεχνικές μελέτες, αποφάσεις Διοικητικού Συμβουλίου και άλλα δικαιολογητικά.

Ενεργές προσκλήσεις LEADER 2026

Τελευταία ενημέρωση: 05/09/2026

Οι προσκλήσεις μεταβάλλονται συνεχώς, καθώς δημοσιεύονται νέες ΟΤΔ ή δίνονται παρατάσεις.

Ενδεικτικά, αυτή την περίοδο βρίσκονται σε εξέλιξη προσκλήσεις σε περιοχές όπως:

Ολυμπία / Ηλεία, Δράμα, Ροδόπη–Ξάνθη, Έβρος, Λέσβος, Σάμος, Κοζάνη, Λάρισα, Χαλκιδική, Κιλκίς, Κρήτη, Κυκλάδες, Καβάλα, Φωκίδα, Λήμνος, Τρίκαλα, Μαγνησία–Σποράδες και άλλες περιοχές.

Μία πρόσκληση μπορεί να αφορά ολόκληρη Περιφερειακή Ενότητα, αλλά μπορεί επίσης να αφορά μόνο συγκεκριμένους Δήμους, Δημοτικές Ενότητες ή περιοχές.

Γι’ αυτό, πριν εξετάσουμε μια πρόταση, ελέγχουμε πρώτα αν η ακριβής τοποθεσία του έργου βρίσκεται μέσα στην περιοχή εφαρμογής του συγκεκριμένου LEADER.

Πώς γίνεται η υποβολή;

Η διαδικασία ξεκινά με:

1. Έλεγχο της περιοχής εφαρμογής
Εντοπίζεται ποια ΟΤΔ καλύπτει την περιοχή όπου θα πραγματοποιηθεί το έργο.

2. Επιλογή της σωστής υποπαρέμβασης
Το έργο αντιστοιχίζεται στη δράση που καλύπτει το φυσικό του αντικείμενο.

3. Έλεγχο δικαιούχου
Εξετάζεται το καταστατικό, ο χαρακτήρας του φορέα και η δυνατότητα συμμετοχής.

4. Έλεγχο ωριμότητας
Εξετάζονται οι άδειες, οι μελέτες, η ιδιοκτησία ή η νόμιμη χρήση του χώρου και οι απαιτούμενες εγκρίσεις.

5. Διαμόρφωση προϋπολογισμού
Καταρτίζονται οι επιλέξιμες δαπάνες και τεκμηριώνεται το εύλογο κόστος.

6. Σύνταξη και ηλεκτρονική υποβολή της πρότασης
Η πρόταση υποβάλλεται σύμφωνα με τους όρους της αντίστοιχης πρόσκλησης και μέσω του προβλεπόμενου πληροφοριακού συστήματος.

Γιατί χρειάζεται αξιολόγηση πριν από την υποβολή;

Στα LEADER δεν αρκεί μια καλή ιδέα.

Το έργο πρέπει ταυτόχρονα:

• να βρίσκεται στη σωστή περιοχή,
• να αφορά επιλέξιμη υποπαρέμβαση,
• να εξυπηρετεί τους στόχους της τοπικής στρατηγικής,
• να υποβάλλεται από επιλέξιμο δικαιούχο,
• να διαθέτει την απαιτούμενη ωριμότητα,
• να έχει σωστά οργανωμένο και τεκμηριωμένο προϋπολογισμό.

Μία μικρή διαφοροποίηση στο φυσικό αντικείμενο μπορεί να αλλάξει ακόμη και την υποπαρέμβαση στην οποία πρέπει να υποβληθεί το έργο.

Έχετε σύλλογο ή φορέα και θέλετε να αξιοποιήσετε το LEADER;

Αν εκπροσωπείτε σύλλογο, σωματείο, και έχετε ένα έργο που θέλετε να υλοποιήσετε, μπορώ να εξετάσω:

αν η περιοχή σας καλύπτεται από ενεργό LEADER, αν το έργο είναι επιλέξιμο, ποιο ποσοστό χρηματοδότησης μπορεί να λάβει και σε ποια υποπαρέμβαση πρέπει να υποβληθεί.

Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος

Σύμβουλος Επιχειρήσεων – Σύμβουλος ΕΣΠΑ & Επιδοτήσεων

📞 210 3603378
🌐 spyropouloskonstantinos.gr